Antipsikotikler ve mani tedavisinde kullanılan ilaçlar

 Bu ilaçlar şizofreni, bipolar bozukluk, psikotik depresyon , senil psikozis, ilaç sebepli psikozis tedavisinde kullanılırlar. Bu bozukluklar delüzyon, halüsinasyon görme veya şizofreni gibi genetik hastalıklarda kullanılırlar. Bu bozukluklara beyindeki serotonin, dopamin ve glutamat sinyal yolaklarının bozulmasının sebep olduğu düşünülmektedir. Antipsikotik ilaçlar;

1) Fenotiyazinler

2) Tiyoksantenler

3) Butirofenonlar

4) Dibenzazipinler

5) Benzamidler

Olarak 5 kısma ayrılırlar.

1) Fenotiyazinler 

Bu ilaçlar 

A) Alifatik( Klorpromazin)

B) Piperazin türevleri ( Trifluperazin)

C) Piperidin türevleri ( Tioridazin)

Olarak 3 alt sınıfa ayrılırlar.

Bu gruptaki ilaçların etkinliği için tersiyer amin yapısı gereklidir ayrıca X pozisyonundaki elektron çekici bir grup aktiviteyi arttırır.

Hepsi dopamin D2 reseptörlerini bloke ederek etki gösterir. Yalnız bu etkilerinin yanı sıra alfa adrenerjik, histaminik , muskarinik, 5HT 2 reseptörleriyle etkileşimde yararlı etkilere sebep olabilir.

2) Tiyoksantinler; 

Bu grupta tiyotiksen isimli ilaç önemlidir yalnız bu gruptaki ilaçların ekstraprimidial yan etkileri fazla sedatif etkileri azdır.

3) Butirofenonlar;

Bu grupta haloperidol ve pimozide önemli ilaçlardır D2 reseptör blokajı için piperidin halkasına aromatik halka para konumundan bağlanmalı. Düşük sedatif etkisi yüksek ekstraprimidial etki vardır.

4) Dibenzazepin türevleri;

Klozapine, loxapine, olanzapine, ketiapin, bu grupta bulunur. Sigara içenlerde CYP1A2 enzimi indüklenir bu yüzden bu gruptaki ilaçların dozunu arttırmak gerekebilir.

5) Benzamit türevleri

Risperidone, paliperidone, ziprasidone, aripipirazol bu grupta bulunur. Bu gruptaki ilaçlar atipik özelliktedir butirofenon, fenotiyazin veya tiyoksanten türevleri gibi D2 reseptör blokajı yapmazlar 5HT 2 nin kısmi agonisti olarak işlev görürler.

6) Lityum ;

Lityum etki mekanizması kesin olmayan bir maddedir ancak bipolar manik depresif hastalarda kullanılır.